تبلیغات
معماری - کانسپت چیست ؟

معماری

یکشنبه 8 خرداد 1390

کانسپت چیست ؟

نویسنده: سعید اقبالی   

از آنجا که کل مطلب نوشته شده  پاسخ به یک پرسش است ” کسی میداند کانسپت چیست” به همین خاطر، متن به صورت پرسش و پاسخ تنظیم شده که البته پاسخها از دید نویسنده است. طبیعتا به این پرسشها میتوان پاسخهایی دیگر هم داد ولی طرح رک و راست این مطالب به خاطر عبور از بحث انتقادی و رسیدن به بحثهای راه حلی است.

۱-     کانسپت چیست؟

۲-     طرح معماری چگونه شکل می گیرد؟

۳-     از کجا شروع کنم (همیشه برای شروع طراحی با مشکل مواجه هستم)

۴-     پیچیدگی و تضاد نهفته در مبحث طراحی معماری از کجا ناشی میشود؟

۵-     آیا من به عنوان یک دانشجوی معماری باید سبک خود را داشته باشم؟

۶-     ذوق و قریحه و استعداد در طراحی مفهومی ندارم چه کار کنم ؟

۷-     اگر خیلی از کانسپت ها یک جرقه هستند ،چگونه میزان آن را تقویت کنم ؟

۸-     بود و نبود کانسپت چه تاثیری بر بحث خلاقیت در معماری دارد؟

۹-      چگونه تشخیص بدم که کانسپت درستی دارم یا مسیر اشتباهی را طی میکنم؟

و در برنامه آینده (ببخشید ، مطلب آینده) :

۱۰-  یک معمار حرفه ای که مدافع بحث کانسپت است مثل میرمیران ، چگونه طراحی میکرد ؟ از کجا شروع می کرد؟ چگونه طرح را به اتمام می رساند ؟

قبل از ورود به پاسخها ، از دوستان میخوام که در ذهن خود پاسخی به پرسشها بدند ، بعد وارد مطالب بشند و طبیعتا بازخورد این مطالب برای بنده مهم هست بنابراین با هر بخش که موافق نیستید و نظر دیگری دارید، حتما آنرا بیان کنید و اگر در این زمینه مطلبی دارید آنرا برای ما ارسال کنید تا همینجا انتشار بدیم و بتونیم مقایسه ای داشته باشیم. ضمنا در تنظیم این مطالب از ترجمه مقاله کانسپت استفاده شده و نیز نیم نگاهی داشتم به ماهنامه شماره ۵۴ و ۵۵ معماری و شهرسازی که در آن معماران بزرگ ما گفته اند که چطور طراحی میکنند.

۱- کانسپت چیست؟

کانسپت چکیده مفهوم و اندیشه نهفته در طرح معماری است این مفهوم می تواند:

قیاسی باشد (analogies) ، که به معنی الگو گیری از ویژگیهایی که برای طرح مفیدند ، مثل الگو گیری از روابط معماری گذشته برای یک طرح یا مقیاس قرار دادن کار هنرمندان در استودیو برای طراحی یک ساختمان آزمایشگاه ( لویی کان – ساختمان تحقیقات پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا)

استعاری و تشبیهی باشد ( metaphors and similes) مثلا استفاده از یک عنصر معماری برای به یاد آوردن یک مساله خاص ، (استعاره در ادبیات را ببینید) و یا به صورتی که عنصری را بتوانیم به موضوعی تشبیه کنیم مثل قاب سازی به دعوت. ( استعاره در معماری را از اینجا بخوانید چیزی دستگیرتون شد به من هم بگید)

جوهری باشد ( essences) توجه به جوهره درونی فضای معماری مثلا طراحی یک فضا با حس روحانی و تفکر برانگیز ( در مقاله مرجع از فضاهای لابی هتل اثر جان پورتمن مثال زده شده)

برنامه ای باشد (programmatic  ) که در آن توجه به حل مسئله عملکردی و برنامه طرح در درجه اول قرار دارد. مثل خیلی از کارهای معماری مدرن.

ایده آل گرایانه باشد ، که ایده آلهای معمار در آن اولویت می یابد. مثلا توجه به معماری سبز و بهینه سازی مصرف انرژی. یا ایده آل گرایی میس واندر روهه در اغلب طرح هایش که برنامه طرح را تحت الشعاع قرار میداد.

و من اضافه می کنم کانسپت یا مفهوم نهفته در یک طرح ورای همه این تعاریف وقتی برای شما روشن میشود که بگویید : “ایده من در این طرح این است که …” یعنی تفکری که از آن به بعد طرح و برنامه معماری شکل داده میشود. منتها لازم است به نکته ظریفی اشاره شود ، اینکه داشتن کانسپت به معنی درستی آن کانسپت نیست ، در این راه ، بی راهه ها زیادند مثلا ایده کرم خاکی یک بی راهه است.

۲- طرح معماری چگونه شکل می گیرد؟

هیچ راه حل جامع و مانعی برای طراحی معماری وجود ندارد ، یعنی قرصی نیست که شما بخورید و از فردا زاها حدید یا نورمن فاستر یا کالاتراوا یا ریچارد میر یا مهدی مطلق … منتها شکل گیری طرح معماری به صورت سیستماتیک در چند مرحله صورت می گیرد از این مراحل می تواند یک بخش ضعیف تر و یک بخش قوی تر باشد ولی کلیت مطلب در مراحل زیر قابل خلاصه شدن است : ( شرح مفصل را در فرایند تولید در شرکت های معماری بخوانید)

  • شناخت و تحلیل برنامه طرح ( برنامه ریزی فیزیکی ، خواسته های کارفرما، ضوابط )
  • شناخت بستر طرح ( تحلیل زمین ،آب و هوا ،شیب،همسایگی،…)
  • شناخت نمونه های مشابه ( معماران موفق این مساله را چطور حل کرده اند)
  • شکل گیری طرح اولیه ( توصیه من این است که حل مناسب برنامه طرح در اواولیت شما و کانسپت شما باشد ، کرم خاکی را فراموش کنید) ولی همه کانسپتهای گفته شده هم اگر با شناخت صحیح استفاده شوند ، میتوانند خمیر مایه طرح معماری باشند. شما یک فضای خوب خلق کنید ، استفاده کننده و بازدید کننده را تحت تاثیر قرار بدید ، کسی هرگز کرم خاکی را نخواهد دید ولی با خلق یک فضای معماری مثل کلیسای آب آندو ، شما بر روح فرد اثر میگذارید ، این مهم است.
  • بازگشت به برنامه طرح ( حل دقیق برنامه ریزی فیزیکی ، فضای معماری …)
  • مذاکره با سازه ،برق و مکانیک ( مهم است که پس از تصویب طرح شما توسط کارفرما ، ملاحظات این بخشها طرح را دستخوش تغییری نامناسب نکند)
  • ارائه طرح ، اگر مسابقه و یا طرح دانشجویی است رنگ و لعاب و اگر در دنیای حرفه ای هستید ، آلبوم  نقشه های مرحله اول

۳- از کجا شروع کنم (همیشه برای شروع طراحی با مشکل مواجه هستم و این مساله وقت زیادی را از من میگیرد)

راه موفقیت ، قوی شدن تکنیک معماری است،ما غالبا آنقدر به کانسپت طرح یا عملکرد یا سایر مسایل فکر می کنیم که در بخش تکنیک معماری ضعیف می مانیم . تکنیک چیست؟ توانایی تشخیص تعادل فرم،ترکیب فرم ها ،کار با سیستم های مختلف فرمی ( کم کردن از یک حجم ، زیاد کردن به یک حجم، ترکیب احجام) .ببخشید ولی معماران بدون توجه به این اصل خیلی خیلی خیلی مهم از دانشکده فارغ التحصیل می شوند : کارها را ببینید ،آنها را تجزیه ( به اجزاء ،کف،سقف،دیوار و… توجه کنید حتی دیکانستراکشنها هم قابل تجزیه اند ) و تحلیل کنید اگر یک استاد بزرک مثل مرتضی میرغلامی این کار را انجام دهد که عالیست ،اگر نه با مطالعه توضیح خود معماران می توان به درک صحیح رسید :در این بخش معماری کاملا مشابه شطرنج است .”شما باید به درک پوزیسیونی بالایی برسید” هر چه در این زمینه بگوییم ،کم گفتیم و این فقط با تمرین ممکن است. (خواستید بگید درک پوزیسیونی را کامل تشریح کنم)

برای درک بهتر ، ببینید تکنیک یک معمار در معماری مثل تکنیک یک نقاش در نقاشی و شاعر در شعر گفتن است ، شما در هر سبکی که کار میکنید ، باید با تکنیکهای اولیه معماری آشنا باشید، فضای معماری را بشناسید و … نقاش در هر سبکی که کار میکند ، در زمان دانشجویی یا کار آموزی تکنیکهای مختلفی فرا میگیرد ، جای این مطلب در دانشکده های معماری کمی کمرنگ است و هر روز کمرنگتر هم میشود ، عملا وقتی دانشجوی معماری شروع به طراحی میکند … بگذریم هرچه شما بیشتر کار ببینید ، کار تحلیل کنید، فضاها را در پلان با عکس های کتاب مطابقت بدید و درک خود را از معماری بالا ببرید ، از طرح ها اتود بزنید و دست خود را قوی و ذهن خود را آماده نگهدارید، راحت تر و سریعتر طراحی میکنید.

۴- پیچیدگی و تضاد نهفته در مبحث طراحی معماری از کجا ناشی میشود؟

پیچیدگی و تضادی که در معماری با آن درگیر هستیم حاصل دوگانه بودن معماری است :معماری گیلگمش هنرهاست نیمی هنر و نیمی فن . نیمه هنری برای ما در مرحله اول تاریک و مبهم است و در جستجوی آن به نیمه فنی و تکنیکی آن هم نمی رسیم بخش تکنیکی معماری در این نوشته تکنیک های اجرایی و مانند آن نیست (هرچند آن  هم خود مقوله ای است)  بلکه تکنیک های دوگانه شناخت احجام و درک سه بعدی فضا و پیاده کردن اندیشه از ذهن به کاغذ (و یا کامپیوتر) و توانایی رسیدن به فرم هایی متعادل و قوی است .یکی از تمرین ها به عنوان مثال دیدن یک طرح متوسط و برخورد تحلیلی با آن است:به نظر شما چه کار کنیم که این حجم “بهتر”شود؟ و تمرین دیگر تمرین حل عملکرد است . بسیاری از دانشجویان معماری از حل کردن عملکرد یک رستوران هم عاجزند و در جستجوی قله های رفیع کانسپت وقت خود را تلف می کنند.

۵- آیا من به عنوان یک دانشجوی معماری باید سبک خود را داشته باشم؟

باید بدانیم این مساله که دانشجویان به دمبال یافتن سبک خود هستند امری اشتباه است . دانشگاه توان یاددهی امور اجرایی و حرفه ای معماری را ندارد بنابراین توان استادان و دانشجویان باید به روی تکنیک معماری متمرکز باشد و تلاش اجباری برای رسیدن به کانسپت می تواند به سال آخر موکول شود. مثالی می زنم :

نقاشی توانایی کار با رنگ روغن و آبرنگ و… را ندارد،نمی تواند از چهره ترسیم صحیحی داشته باشد با تکنیک های فن نقاشی ناآشناست و در پی سبک نقاشی و مفهوم برای تابلو تمرین خود است !

دانشجوی موسیقی را در نظر بگیرید که نسبت به سبک های موسیقی نا آشناست ،آهنگهای مهم جدید و قدیم را به خوبی گوش نداده و تحلیل نکرده است ،با تکنیک های آهنگ سازی آشنا نیست و نت ها را هم به زور می شناسد . آیا او می تواند آهنگی “با مفاهیم عمیق” بنویسد؟ آیا او می تواند برای درس آهنگسازی ۲ خود نگران کانسپت باشد؟ ابتدا و تا مدتها باید تکنیک را فرا گرفت.

۶- ذوق و قریحه و استعداد در طراحی مفهومی ندارم چه کار کنم ؟

در خصوص نقش ذوق و قریحه اولیه ،طبیعی است که برخی از ما ذهن هنرمندانه تری دارند و شاید مفاهیم بلندتری را در کار خود بگنجانند ولی این شامل یک شکل از کانسپت می شود. مثلا کانسپت جرج پمپیدو،استفاده از تناقض معماری های تک و معماری بستر قدیمی طرح است .این کانسپت نه خیلی شاعرانه است و نه به قریحه ذاتی برمی گردد ولی طرح اپرای سیدنی طرحی است که مثل یک جرقه در یک لحظه به ذهن معمار راه یافته است.

۷- اگر خیلی از کانسپت ها یک جرقه هستند ،چگونه میزان آن را تقویت کنم ؟

ما همیشه وقت زیادی نداریم که برای خوردن جرقه یک کانسپت با مفهومی عمیق در طرح خود منتظر بمانیم ،بنابراین باید راهی برای باز کردن مسیر “نسیمی که از عالم بالا می وزد” وجود داشته باشد.

بله این راه وجود دارد ولی راه ساده ای نیست.این راه با ورزش دادن ذهن آماده می شود.ما تمام تکنیک ها را فرا گرفته ایم ولی هنوز در ارائه طرحی با مفهومی درونی عاجزیم.

دو نکته را باید بدانیم: اول اینکه کانسپت لزوما مساله ای عجیب و غریب و یک شعر الهام شده نیست .همیشه ما کلیسای نور تادو آندو یا کلیسای رونشان لوکوربوزیه را طراحی نمی کنیم . کانسپت می تواند “یک ترکیب خوب حجمی” به همراه فضاهای تامل برانگیز معمارانه باشد مثل کارهای ریچارد میر.

ثانیا همیشه لازم نیست طرح ما دارای کانسپت خاص درونی باشد.رسیدن به عملکرد بهینه اولین انتظاری است که از یک معمار می رود.

و همچنین هماهنگی با بستر و پاسخدهی به عملکرد با یک حجم پخته معماری خود می تواند دستمایه ای باشد بری طرح های گاها شاعرانه ای که در ابتدا خود شما هم فکر آن را نمی کردید.

۸- بود و نبود کانسپت چه تاثیری بر بحث خلاقیت در معماری دارد؟

موضوع خلاقیت در معماری جدا از داشتن یا نداشتن مفهوم درونی است .ارائه طرح خلاقانه معمولا از یک ذهن آماده و ورزیده بر می آید.

وقتی که معماری از سر ذوق گاهی شعر می خواند، قطعات نابی از موسیقی را می شنود، فیلم های هنری با مفاهیم عمیق دورنی می بیند و هر روزه یا هر هفته برنامه ای برای مطالعه و نقد و دیدن آثار ارزشمند معماری و شناخت معماران دارد .از نمونه های اجرا شده خوب یا بد آثار معماری ماهانه بازدید می کند،او ذهنی آماده برای یک اثر خلاقانه معماری دارد ،این اثر می تواند از یک مفهوم درونی عمیق شکل گرفته باشد و یا حتی طرحی باشد که فرم آن صرفا خلاقانه،جدید و نوآورانه است ،برخورد جدیدی با فضای معماری کرده یا با حرکتی فرمال ،بازدید کننده طرح را شگفت زده کرده است.

آثار خلاقانه او می تواند فاقد کانسپت های مفهومی درونی و صرفا پاسخی مناسب به بستر طرح باشد هرچند او می تواند رسیدن به این پاسخ را هدف اولیه خود و کانسپت نهفته در طرح بداند.

۹- چگونه تشخیص بدم که کانسپت درستی دارم یا مسیر اشتباهی را طی میکنم؟

موضوع اینکه یک کانسپت ، مثلا کانسپت حجمی قوری برای طرح یک قهوه خانه یا اردک برای فروشگاه ماکیان (اثر رابرت ونتوری برنده جایزه پریتزکر –شرمنده  کمال یوسف پور گرامی) کاری اشتباه است یا حرکت کرم خاکی موضوعی بی ربط است ، صرفا با مطالعه معماری ، و به صورت کم کم حاصل میشود ، معماری که به زور یک خط مقاله را میخواند و از کارهای معماری فقط عکسها را میبیند، چگونه این قوه تشخیص را خواهد یافت ؟ forget

بحث دهم : میرمیران گفته است که چگونه طراحی میکند. این برای کسانی که به دمبال طراحی مفهومی هستند ، یک راه طی شده است ، راهی که این معمار بزرگ در طول حیات خود … بگذریم. در روزهای آینده متن این مقال ارزشمند برای علاقمندان آماده خواهد شد.

سخن آخر اینکه بحث کانسپت ، یک بحث عمیق و طولانی است ، من از دیدگاه خود به آن پرداختم ، در دانشکده های معماری ، اساتیدی که خود گاها از درک صحیح این مساله ناتوانند، توانایی روشن کردن راه را برای دانشجو ندارند و دانشجوی سرگردان در پی خرید کانسپت است. با این حال ، به هیچ وجه از نظر من اعتراض دانشجویان پذیرفته نیست. دانشجویان باید  با مطالعه عمیق کتابهایی مفید و عالی مثل از زمان و معماری منوچهر مزینی ، زیبایی شناسی یورگ گروتر ، بوطیقای معماری ترجمه احمد رضا آی و کتابهایی که اخیرا ترجمه شده از کارهای معماران و … از هر دانشگاه و با هر امکاناتی که هستند سطح خود را بالا ببرند، مقالات را از دریای بیکران اینترنت دانلود کنید پرینت بگیرید و مطالعه کنید … و این را به خاطر داشته باشید که اولین وظیفه هر معمار این است که برنامه ای را دریافت کند و برگردان فضایی آنرا ارائه دهد .

نظرات() 
sbkwzl0
یکشنبه 3 شهریور 1398 05:16 ب.ظ
65m5sw9 generic viarga <a href="http://sildenapharmacy.com/">Buy Viagra</a> generic sildenfil <a href=http://sildenapharmacy.com/>generic viagra</a>
wsanielstqvll
چهارشنبه 12 تیر 1398 06:50 ب.ظ
fdneequpsarq generic viagra buy <a href=http://northwestpharmacyph.com/>canadian pharmacy generic cialis</a> buy viagra soft <a href="http://northwestpharmacyph.com/">canadin sales of cialis</a>
viagra canada
wmanielsxydyt
چهارشنبه 5 تیر 1398 11:48 ق.ظ
fknjcyltzrxu buy viagra without prescription http://canadaviagravqcialis.com/ - cialis fron cnadian pharmacies canadian pharmacy generic cialis <a href="http://viagracanadacialis.com/">viagra without a doctor prescription from canada</a>
http://ginkticne.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 08:26 ب.ظ

Very good knowledge. Appreciate it.
weblink price cialis try it no rx cialis precios cialis peru we choice free trial of cialis cialis soft tabs for sale buy cialis online side effects of cialis wow cialis 20 deutschland cialis online calis
i recommend cialis generico
یکشنبه 2 تیر 1398 05:18 ق.ظ

You've made the point!
cialis generique cialis prices in england il cialis quanto costa cialis patentablauf in deutschland no prescription cialis cheap click now cialis from canada cialis coupons printable estudios de cialis genricos cialis tablets for sale safe dosage for cialis
Buy cialis online
شنبه 1 تیر 1398 12:33 ب.ظ

You actually expressed this adequately!
acheter cialis kamagra cialis generico lilly generic cialis in vietnam generic cialis levitra cialis for sale in europa prix cialis once a da we recommend cheapest cialis how much does a cialis cost i recommend cialis generico cialis sicuro in linea
cialis generic for sale
جمعه 31 خرداد 1398 08:36 ب.ظ

Appreciate it! Quite a lot of tips!

cialis kaufen wo cialis dosage amounts no prescription cialis cheap calis usa cialis online we like it safe cheap cialis cialis prezzo al pubblico cialis 20 mg cost cialis cuantos mg hay cialis 100 mg 30 tablet
cheap cialis canada
جمعه 31 خرداد 1398 04:55 ق.ظ

You have made your point very nicely..
cialis generique the best site cialis tablets cialis coupons printable generic cialis cialis super acti i recommend cialis generico cialis dosage cialis online tadalafil generic tadalafil tablets
Buy cialis online
پنجشنبه 30 خرداد 1398 11:42 ق.ظ

Wow quite a lot of very good facts!
callus cialis daily new zealand interactions for cialis buying cialis in colombia cialis dosage amounts tadalafil generic cialis 5 mg buy buy online cialis 5mg where do you buy cialis compare prices cialis uk
Cialis online
چهارشنبه 29 خرداد 1398 05:50 ب.ظ

Factor certainly used!.
cialis great britain cialis prices link for you cialis price free generic cialis cialis pills boards weblink price cialis we recommend cialis info generic cialis review uk prezzo di cialis in bulgaria cialis generico postepay
cheapest cialis
چهارشنبه 29 خرداد 1398 01:35 ق.ظ

Thank you, An abundance of content!

where cheapest cialis click here to buy cialis generic cialis with dapoxetine cialis name brand cheap warnings for cialis cialis for sale south africa cialis coupons printable cialis coupons printable cialis generika acheter cialis kamagra
http://florricli.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 02:51 ق.ظ

Valuable stuff. Regards.
cialis prezzo in linea basso cialis italia gratis try it no rx cialis acheter du cialis a geneve cialis lilly tadalafi canadian drugs generic cialis click here to buy cialis cialis coupons printable cialis 200 dollar savings card cialis for sale in europa
http://thernpeno.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 12:06 ب.ظ

Thank you. I appreciate this!
cialis daily cialis sans ordonnance buy cialis online legal cialis 100mg suppliers tadalafil tablets enter site natural cialis prices on cialis 10 mg acheter cialis kamagra cialis professional yohimbe buying cialis in colombia
http://lighwelre.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 07:35 ق.ظ

You said it adequately..
cialis et insomni cialis reviews cialis per paypa buy cialis cialis 5 mg effetti collateral cialis 20mg price cialis best 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis 5 mg buy precios cialis peru
http://feikupa.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 06:05 ب.ظ

This is nicely said! !
cialis tadalafil online generic cialis with dapoxetine cialis prices buy cialis uk no prescription trusted tabled cialis softabs female cialis no prescription cialis kaufen cialis australian price cialis free trial enter site 20 mg cialis cost
cialis price
جمعه 24 خرداد 1398 01:32 ب.ظ

You reported this very well.
canadian cialis generic cialis are there generic cialis cialis side effects dangers cialis generico online cialis farmacias guadalajara cialis generisches kanada acheter cialis kamagra cialis with 2 days delivery 200 cialis coupon
Cialis pills
پنجشنبه 23 خرداد 1398 11:07 ب.ظ

Truly a good deal of fantastic info.
cialis tadalafil cialis canada on line cialis wir preise comprar cialis 10 espa241a wow cialis tadalafil 100mg buying cialis in colombia cialis 20 mg effectiveness brand cialis nl side effects of cialis bulk cialis
http://veapore.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 09:46 ق.ظ

Awesome info. Many thanks.
tadalafil 10 mg cialis authentique suisse cialis alternative tadalafil tablets comprar cialis navarr canadian drugs generic cialis cialis daily viagra or cialis price cialis wal mart pharmacy cialis lowest price
http://riaclamer.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 07:36 ب.ظ

Very good posts. Appreciate it.
we like it cialis price generic cialis at the pharmacy cialis coupons printable cialis daily 5 mg cialis pharmacie en ligne cost of cialis per pill canadian discount cialis cialis uk next day cheap cialis acheter cialis meilleur pri
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 05:42 ب.ظ

Beneficial stuff. Appreciate it!
cialis prices in england order cialis from india cialis daily new zealand cialis generisches kanada cialis with 2 days delivery we choice free trial of cialis cialis generisches kanada cialis price thailand only now cialis for sale in us import cialis
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 11:54 ق.ظ

Whoa a lot of useful advice!
achat cialis en suisse callus discount cialis wow cialis tadalafil 100mg cialis diario compra cialis 10 doctissimo cialis uk cialis bula tadalafil 20mg legalidad de comprar cialis
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 06:25 ق.ظ

Thanks a lot, Useful information.
cialis cipla best buy look here cialis cheap canada tesco price cialis how does cialis work what is cialis chinese cialis 50 mg cialis pills price each cialis patent expiration buying cialis on internet cialis generico online
http://canadianpharmacyes.com/
جمعه 23 فروردین 1398 10:44 ب.ظ

Amazing tips. Many thanks!
canadian discount pharmacies in ocala fl canada medication prices canadian online pharmacies drugs for sale canada online pharmacies online pharmacies of canada canadian pharmacys canada online pharmacies reviews canadian pharmacys canadian pharmacy cialis
Сialis
یکشنبه 28 بهمن 1397 03:08 ق.ظ
Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it.

Look advanced to far added agreeable from you! By the way, how can we communicate?
Buy generic cialis
جمعه 16 آذر 1397 07:41 ق.ظ

Fantastic tips. Thanks!
cialis 10mg prix pharmaci 200 cialis coupon where to buy cialis in ontario cialis 20 mg best price buy cialis online legal we choice free trial of cialis callus ou acheter du cialis pas cher cialis preise schweiz cialis prezzo di mercato
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 12:32 ب.ظ

Nicely put, Regards.
cost of cialis per pill cialis 5 mg schweiz cialis 10 doctissimo we choice free trial of cialis cialis generico in farmacia cialis sans ordonnance buy cialis sample pack cialis pills price each we recommend cialis best buy cialis name brand cheap
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:25 ب.ظ

Whoa a lot of useful facts.
cialis for bph cialis generico in farmacia order cialis from india buy name brand cialis on line cialis daily new zealand buy cialis uk no prescription cialis free trial online cialis cialis kaufen buying cialis on internet
buy cialis medication
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:02 ق.ظ

Amazing forum posts. Many thanks!
click now buy cialis brand cialis coupons printable buying cialis on internet cialis sans ordonnance cialis patent expiration click here to buy cialis if a woman takes a mans cialis cialis e hiv when can i take another cialis cialis 30 day sample
buy cialis without a doctor's prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 04:55 ب.ظ

Very good material. Regards.
generic cialis tadalafil try it no rx cialis cialis sicuro in linea cialis soft tabs for sale cialis 5 mg effetti collateral buy cialis uk no prescription price cialis wal mart pharmacy cialis without a doctor's prescription prix cialis once a da buy cialis online cheapest
Buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 05:35 ق.ظ

Kudos, A lot of info.

cialis price thailand cialis qualitat wow look it cialis mexico cialis 5 effetti collaterali we like it cialis price the best site cialis tablets cialis coupon cialis 5 mg cialis 5 effetti collaterali no prescription cialis cheap
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30

نویسندگان

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :